кабызып җибəргəч, мəгарə эче шактый яктырды һəм Аллабирденең дə өмете балкып киткəндəй ...
кабызып җибəргəч, мəгарə эче шактый яктырды һəм Аллабирденең дə өмете балкып киткəндəй булды. Ул мəгарəдəн чыгу ягына юнəлде. Күп тə бармады, алдында таш дивар күреп, катып калды. Аның бар өмете, кинəт ташка бəрелеп ватылган пыяладай, челпəрəмə килде. Шулай да караңгылык чорнаган күңеленең почмагында ватылган өмет ярчыклары җемелдəшə иде əле. Сунарчы, бəлки, чыгып булыр, дигəндəй, ишелгəн ташлардан хасил булган диварны капшап карады. Чыгар əмəл табылмады. Нинди казага тарыганын тəмам аңлап, үз-үзен сүкте ул. Шул кирəк сиңа, тиле! Йөрмə, дип карчыгың əйтмəдеме, ə! Менə хəзер утыр инде əҗəлеңне көтеп! Берəрсе килеп коткарырына тамчы да өмете юк иде Аллабирденең. Кеше аягы басмаган бу төбəктə этем йөрсенмени? Карчыгы, бабаем аюга китеп гаип булды, дип яр салыр да өч-дүрт кеше иренеп кенə авыл тирəсендəге урман-тауны йөреп чыккан булыр. Азак əйтерлəр, яшəрен яшəгəн, ашарын ашаган, кеше үлми тормый инде, диярлəр. Җан юатыр өчен, шəп кеше иде, диярлəр. Əбие, бахыр, өчен, җидесен укытыр. Укытырмы икəн? Укытыр ул! Гомере буена Аллабирде дип кенə торды. Эх, Галимəсе əле нишлəгəн була икəн? Мөгаен, аның кайтуына дип аш салгандыр... Өлтерəп йөргəн əбиен уйлап, картның күзлəре яшьлəнеп китте. Тукта əле, нишлəп əле үз-үзенə җеназа чыгып тора? Берəр əмəлен чамаларга кирəк. Кем белə, бəлки, эзлəп тə табарлар. Шайтан гына өметсез, ди бит. Аюның тəне суынмас элек, чалып калырга кирəк, дип уйлады сунарчы. Ярый əле хəнҗəрен үзе белəн алган. Катасының калган ярты өлешенə ут кабызып, тиз генə эшкə кереште. Озак кына азапланды ул. Аюның бер як тиресен сыдырып беткəч, икенче ягына əйлəндереп сала алмый интекте. Мылтык көбəге белəн каера торгач, ничек кирəк аны əйлəндерде. Ниһаять, тиресен сыдырып, эч-карынын да алып ташлады. Бу вакытта икенче пимасындагы катасын да яндырып бетə язган иде инде. Шунда башына җилле бер фикер килде: аю мае мул бит! Элегрəк, электр сүнгəлəгəн чакта, майдан шəм эшлəп яндыра торган иделəр лəбаса. Тик май салырга савытын каян аласың? Аяк астын караштыра торгач, ниндидер җəнлекнең баш сөяген табып алды. Шəп булды бу. Аның эченə май тутырды, свитерының җиңен чабып, филтə эшлəде. Башта сүрəн генə кабынган шəм, тора-бара четердəп янарга тотынды. Болай булгач, ут байтакка җитəчəк. Эш белəн булып, тамагы кипте картның. "Əгəр су таба алмаса..." Шушы куркыныч уйдан йөрəген шом билəде. Мəгарəнең эченəрəк кереп карарга кирəк, дип уйлады да, бу ниятеннəн кире кайтты. Көне буе аягөсте йөрүдəн нык сусады шул. Җитмəсə, эшлəгəн чакта мəгарəнең салкынлыгын да тоймаган иде, əле өшетə башлады. Ул аю тиресенə төренеп ятып, хəл алырга булды. * * * Күпме йоклагандыр, анысын əйтə алмый Аллабирде. Аруы җиткəн, күрəсең, калын тире эчендə ни, сабый кебек изрəгəн дə киткəн. Əле төнме, көнме икəн? Хəер, моның бер мəгънəсе юк кебек. Ул караңгылык хөкемендə хəзер. Төне буена карчыгы керфек тə какмагандыр инде. Менə кайтыр, менə кайтыр дип, өзлексез самавырын яңарткандыр. Эх, колак салмады шул карчыгының сүзенə! Колак салмады!... Əле нишлəгəн була икəн? Коедан су ала алса ярый да. Малга печəн салыр өчен сарай башына менүе дə бер бəла инде аңа... Аллабирде, өенə кайтырга ашыккандай, кабаланып тире эченнəн чыкты. Шəм сүнгəн иде. Байтак май янып беткəн, озак кына йоклаган, димəк. Тагы май өстəп, аны кабызып җибəрде. Шəмне алып, су эзлəү нияте белəн, мəгарə эченə кереп карарга булды. Талгын гына утны сүндереп куймас өчен сунарчы сак кына басып атлады. Эчкəрəк кергəн саен гаҗəп таш сыннарны күреп хəйран калды, əкият дөньясында йөргəн кебек хис итте үзен. Бара торгач, боз сыннар очрады. Тамагы нык кипкəн иде сунарчының, бер бозбармакны сындырып алды да суырырга тотынды. Кире борылырга торганда, аяк астында нəрсəнеңдер ялтыраганын шəйлəде. Якынрак барып караса, чишмə чыгып ята! Учы белəн эчеп, сусынын кандыргач, хəл кереп, зиһене яктырып китте. Аны эзлəргə чыккан булсалар, эзен таба алмаслар инде. Бу якларда иртəле-кичле себертмə буран булмый калганы юк.