урыны-урыны белән юл кырыенда ясалган тирән упкыннар да очрап торды. Үзе белән утырып б...
урыны-урыны белән юл кырыенда ясалган тирән упкыннар да очрап торды. Үзе белән утырып барган юлдашларының сөйләвенә караганда таулар арасында йөргән сарык көтүләре шәхси хуҗалар малы икән. Үз хуҗалыкларында кешеләрнең шуның кадәр сарык асрый алулары турында моңа кадәр ишеткәне булмаганга, аңа бу яңалык гаҗәп булып тоелды. "Кара әле син аны, безнең якларда шуның кадәр терлек асрарга рөхсәт бирү түгел, бердәнбер сыер бозавын да ике айдан гомуми хуҗалыкка тапшырырга мәҗбүр иттеләр. Монда шәхси хуҗалыкта йорт хайваннарын көтүләре белән тоталар... Грузиядә дә авылда яшәүчеләрнең ишегалдына берничә ат, ике-өч баш сыер тотуларын күргәч аптыраган иде. Бездәге кануннар Кавказдагы бу ике республикада йөрми ахрысы..." дип уйлады ул. Шемаха шәһәре зур түгел, иң биек дип исәпләнгән берничә дистәдән артык — 4-5 катлы күп фатирлы йортлардан, күбесенчә — 1-2 катлы шәхси хуҗалыклардан тора. Шәһәр тау арасында шактый биек урында төзелгән булганга, яңгырлы, кояш күренмәгән көннәрдә болытлар җир өстендә үк — йортлар, кешеләр арасында йөзеп йөргән кебек тоела. Әйтерсең лә, болытлар сине тирә яктан чолгап алалар... Шәһәрдән читтәрәк виноград, төрле җимеш агачлары үскән плантацияләр күренеп тора. Училищега солдатларТөньяк Кавказ хәрби округының төрле частьләреннән җыелган булганга, Гамир укулар башлануның беренче көннәрендә якташлар очрамас микән дип, яңа иптәшләре белән танышуны кирәк тапты. Араларында бер Кырым татарының да барлыгын белгәч, теге солдатка татарча эндәшеп сүз башларга теләсә дә, татар телендә танышу барып чыкмады. Теге солдат аның әйткәннәрен аңламагач, кайсы яклардан килеп хезмәт иткәнен белү өчен сөйләшергә урыс теленә күчәргә туры килде. Бу солдатны якташ дип санап булмый иде. Шулай да, курсантлар Совет иленең төрле почмакларыннан җыелган булсалар да, аларның бер-берсенә мөнәсәбәтләре тигез, дусларча булды. Өлкән командирлар тарафыннан да кыерсытуларга юл куелмады. Укулар башлануның беренче көннәрендә үк яшь курсантларны училище территориясендә палаткаларга урнаштырдылар. Бер палаткада 11 курсант йоклаганга, төннәрен монда киерелеп йокларлык түгел иде. Икенче яктан: көндез температура 40 градуска кадәр күтәрелеп су эчәсе килеп, тирләтеп интектерсә, төннәрен киресенчә, курсантлар бер-берсенә сыенып йокласалар да, өсләре ачык калганнар арасында төнлә салкын булуга зарланучылар булмады түгел. Ә бер төнне курсантлар кинәт кенә башланып киткән ураган аркасында төн уртасында урамга йөгереп чыгарга мәҗбүр булдылар. Ураган берничә палатканы күтәреп ыргытып, училище территориясенә утыртылган бар агачларны бер якка аударып ташлаган иде. (Дәвамы бар.)