яктан аңлап та була кебек. Ире – менә дигән, балалары акыллы. Шуларга ничек күрсәтсен у...
яктан аңлап та була кебек. Ире – менә дигән, балалары акыллы. Шуларга ничек күрсәтсен ул сәрхүш әнисен? Эчкече әнисенә кул селтәп, аның барлыгын шулай оныткан кебек яшәве Алсуга җиңелрәк иде. Телефоннан сөйләшергә туры килсә дә, әнисен сүгүдән башка чара тапмады: "Син мине кеше алдында хур итәсең!" Гөлҗамалның күңелен кызына карата рәнҗү хисе телгәләде. "Үстергәндә кирәк идем. Хәзер, болай булгач, кирәгем юк..." Җир читендә, еракта яшәгән улы Солтанга да өмете юк иде Гөлҗамалның. Әллә кайдагы ниндидер диңгездә ялланып балык тоткан улының да хәтеренә әнисе сирәк төшә, күрәсең. Шулай булмаса, дүрт ел эченә бер тапкыр кайтып күренер иде. Әйе, тормышка, үзен оныткан балаларына үпкәсе зур иде Гөлҗамалның. Хаклымы-хаксызмы, шул рәнҗү дә аны шешәгә үрелдерде... Уйларына чумып яткан Гөлҗамалны ач, савылмаган сыерының башта әкренләп, соңрак өйгә ишетелерлек итеп катырак мөгри башлавы ушына китерде. Хайван алдына калдык-постык печән ташлап, имчәкләрен тарткалап керде Гөлҗамал. "Болай булса сыерны да Назифка илтергә туры килер инде..." − дип уйланды Гөлҗамал малын кызганып. Инде сарык-бәрәннәр Назиф абзарына күчеп бетте. Кетәклектә ятимә бер тавык калды. Ире исән чакта ялт итеп торган төзек дөнья сүнеп, җимерелеп бара... Бакча киртәсенең бер очын сүтеп, ике көн буена ягылмаган миченә ягып җибәрде. Учагы кызгач, мичтәге чүлмәккә кабыгы белән бәрәңге пешерергә утыртты. Үзе үстергән шул бәрәңгедән башка хатынның ашарына берни дә юк иде. Кырык эше кырык якта башланмыйча ятса да, кулы бернинди эшкә бармаган Гөлҗамал, сузылып, тагын ятагына менеп ятты. Тышта елый-елый яз килеп ята. Элек ярсыткан, шаштырган язы да сырхау күңелне сөендерми. Берни дә куандырмый. Тормыш күгенә мәңгелек болытлар сарылган... Күңелсез уйларына бирелеп ята торгач, изрәп киткәнен сизми дә калды Гөлҗамал. Менә ул, ярдан әкрен генә атлап, буа суына тездән керә. Су шундый җылы, йомшак... Гөлҗамалның алдында бер шәүлә хасил була. "Әйдә, әйдә, атла, кер..." − кеше ишаратлы шәүлә, кулын болгап, татлы тавыш белән хатынны әйди. Гөлҗамал муеннан яшькелт суга керә. Шундый рәхәт! Шундый җиңел! Алдагы шәүлә артыннан йөзеп килгән Гөлҗамалга кинәт кенә бите белән борыла. Йөзен йон баскан, күзләре уттай янып торган бу җан иясе кешеме, җанвармы? Гөлҗамал, икеләнеп, ярга борылып карый. Ә яр ерагайганнан-ерагая бара... Бар көченә ыргылып, ул ярга таба йөзә башлый. Җанвар аны куып җитә дә, суга батыра башлый. Аракы тәме кергән ачы су, Гөлҗамалның бугазына тулып, тын да алдырмый – бер бата, бер калка! Тончыга-тончыга йөзгән хатынны ниндидер куллар эләктереп ала: "Тотын миңа!..." Җан тирләре чыгып, бастырылып уянган Гөлҗамал, кайда ятканын чамалап, түшәмгә күз текәп озак кына ятты. Төшендә күргәннәре чынбарлыкка шулхәтле якын иде, хатын куркуыннан һаман дерелдәде. Тормышын үз җаена буйсындырган шайтан-иблисләр инде төшкә керә башлады! Азаккы чигенә җитүе шулдыр инде! Ничек чыгарга, ничек котылырга бу хәлдән? Мондый рәвешле тормыш яшәүме соң?! Күңеленә кайчандыр иманлы әнисеннән ишеткән сүзләр килде: "Бик сорасаң, бик теләсәң, Ходай соңгы чиктә дә ярдәм кулын сузар". Гөлҗамал, яшьләрен агыза-агыза, Аллага ялварды: "Ходаем, кичер мине. Сал миңа мәрхәмәт. Бирче ярдәмеңне? Ничек чыгарга бу упкыннан, юл күрсәт миңа, зинһарлар өчен?" Үзенә урын тапмыйча өй эчендә бәрелеп-сугылып йөргән хатынның җаны үкереп елады. Илле җидесен яңа гына тутырган хатынның әле яшисе бик тә килә иде. Үзенә суыра барган төпсез сазлыктан ничек чыгарга икәнен ул белмәде, көче җитмәде. Аракы аңардан көчлерәк, зәһәррәк иде шул. Бер аның гына тормышын алмаган шул ул яшел елан. Нинди сөлектәй мәһабәт ирләрне сындырган. Нинди чибәр, язның үзенә охшаган күпме хатын-кызны юкка чыгарган. Ничә баланы ятим итеп, бәхетсез иткән. Иблиснең кочагына кереп кенә кара, җаныңны суырмыйча чыгармый икән шул ул... Гөлҗамал калтыранган куллары белән башын учлап тотты. Эчтә әллә ни суыра, каезлый, кимерә... Кая барырга, ничек түзәргә?!