– Тик нәтиҗәсе булыр микән? Әйтәм бит, дуамал нәсел…
– Тик нәтиҗәсе булыр микән? Әйтәм бит, дуамал нәсел… – Ә хәйләгә керешсәк?! – Ничек? – Тирәкледә хәзергә мине белүчеләр бик сирәк бит. Элек белгәннәре оныткандыр инде. Кыскасы, мин – районнан килгән кеше. Табылдык сөякләрне экспертиза үткәрмичә күмәргә ярамый, шуны тикшерергә килдем, янәсе. – Ә сөякләр турында районда каян беләләр? – Тирәкледән берәү аноним хат җибәргән. Шул хат буенча килдем. Закон нигезендә мондый эшләр суд-медицина экспертизасы аша башкарылырга тиеш. Фотосы белән баш сөяген чагыштырып карау кирәк, диярбез. Ну, ничек? – Болай үзе оеша сыман. Тик мин – милиция капитаны – хокук саклау органнарында эшләүче кеше, сиңа ияреп мондый үзешчәнлек белән шөгыльләнергә тиешме соң? Ни әйтсәң дә, мин закон каршында ант биргән кеше… Самат бердән кызып китте: – Ярар, закон нигезендә эшлик, ди. Тикшерүне милициягә тапшырабыз, ди. Шуннан? Начальнигыңның моңа карашын үзең үк әйттең бит. Әллә кайчангы, череп беткән сөякләрнең кемгә кирәге бар?! Мин үзем дә милициядә эшләп киткән кеше, анда хаклыкны ничек эзләгәннәрен үз җилкәмдә татыдым. Нариман улына район үзәгендә сарай чаклы йорт салып биргәч, дәүләт байлыгының күпмесе Сәминекеләр кесәсенә кергәнен дәлилләп биргән идем. Кая инде ул безгә?! Тегеләр фәрештә кебек чиста булып калды. Әле алай гынамы, дәүләт кесәсенә кермәгәннәр, киресенчә, файда китергәннәр. Менә кайда ул ачы хакыйкать. Хәер, шул казанда кайнагач, син бу хакта үзең дә бик яхшы беләсеңдер. – Ну, ярар, дус, алай нык кабарынма. Юкка гына күркә димиләр икән үзеңне. Эксгумация ясау авыл халкы күзеннән читтә калыр микән? Кабер ачу кечкенә эш түгел бит. Аннан, сөякләр Сабирҗанныкы түгел, ә Сәхибулланыкы булып чыкса, нишләрсең? – Каберне ачарга җаен табар идек әле. Яшертен дә эшләргә була аны. Бары тик Шакирҗановларның ризалыгы гына кирәк. Ә минем версия дөрескә чыксамы?! Аннан соң эшне ирексездән коллегаларыңа – хокук саклау органнарына тапшырырга туры килә инде. Самат «хокук саклау» сүзләренә юри басым ясады. – Латыйфаларга кайчан барырга соң исәбең? – Нигә кичектерергә, әйдә, хәзер үк киттек. Кәрим икеләнә калды. Бу эшкә авырыксынганы күренеп тора. Ул яшереп маташмады, турыдан-туры ярып салды: – Минем барып йөрүем кирәк булырмы соң? Ни әйтсәң дә, авылдашлар бит. Милициядә эшләгәч, болай да кырын карыйлар… Соңыннан: «Әйдә инде алай булгач», – дип ризалашты тагын. Машина Тирәкле авылының сикәлтәле юлларыннан ниндидер урамнарга, тыкрыкларга борыла-борыла шактый баргач, авыл читендә диярлек урнашкан йортның капка төбенә килеп туктады. Алты почмаклы, такта белән тышланган, ялтыравык калай түбәле бу йорт зурлыгы белән күршеләрнекеннән аерылып тора. Каралты-куралары да төзек. Йортның үзен дә, капка, коймаларын да зәңгәр, яшел, ак төсләргә буяп куйганнар. Чүлмәкнең тышыннан билгеле, дигәндәй, биредә килде-китте генә кешеләр яшәмәве әллә каян күренә. Самат үзе дә сизмәстән: – Йорт-җир, каралты-кура шәп боларның, – дип әйтеп куйды. – Ха, шәп булмыйча, Латыйфа гомер-гомергә авыл халкыннан бер баш югарырак торды ул. – Шулай уңган хатынмыни? – Уңган, ди, пычак, – дип, Кәрим үзалдына сүгенеп алды. – Тирәкленең иң ялкау хатыннарыннан берсе шул иде инде. Колхоз эшенә үз гомерендә ничә мәртәбә чыкты икән, белмим. – Соң, яшьли тол калган хатынга тормыш итү җиңел булмагандыр? – Авыр, җиңел, – дип мыгырданды Кәрим авыз эченнән. – Безнең әниләр колхоз эшендә чәчләре белән җир себергәндә, ачуым килмәгәе, ни әйтим, ул начальствога ярап, бәйрәм итеп яшәде. Шуңа да бөтен тормышы җитешле аның. Йә, ярар, калганын соңыннан сөйләшербез, әнә, Баһау чыгып килә. Чыннан да, капка ачылып, аннан кырык-кырык биш яшьләрдәге ир күренде. Күз төпләре шешенеп кысылган, ямьшек борынлы, үз-үзеннән канәгать кызыл чырайлы бу кешене Саматның кайдадыр күргәне бар иде сыман. Тик, күпме генә тырышса да, ул аны хәтеренә төшерә алмады.