Яңгыр туктарга уйламый иде әле. Каян шулхәтле су җыелган бу болыт эченә? «Күк капусы яр...
Яңгыр туктарга уйламый иде әле. Каян шулхәтле су җыелган бу болыт эченә? «Күк капусы ярылды» дип шушындый вакытта әйткәннәр бугай борынгылар. Әнисенең сүзе... Чулпан бу юлы алдатмады, аягына озын кунычлы резин итек киде. Әле аның да юлны аркылы чыкканда эченә әздән генә су керми калды. Кибеткә керә торган ишек төбендә бер төркем халык җыелган. Яңгырның тынганын көтәләр. Күбесе кулчатырсыз. Чулпан кебек, өйләреннән чыкканда көн чалт аяз булгандыр инде. — Хөрмәтлем, ипигә унбиш сум гына бирә алмассыңмы? Чулпан сискәнеп куйды. Борылды да имәнеп китә язды. Күзенә күренәме соң? Каршысында таныш бабай басып тора. Бер сәгать элек кенә Нур мәчете янында Сәйдәгә кул болгап калган бабай. Кай арада монда килеп җиткән? Әллә охшаган гынамы? Алар бөтенесе бертөрле бит инде. Тора-бара бер рәвеш-калыпка керәләр. — Юк бернинди дә унбиш сум. Беләм мин сезнең ипиегезнең нинди икәнен! — Алай димә, кызым... — дип, бабай нидер әйтмәкче иде, Чулпан тыңлап тормады, кызу адымнар белән кибет кә кереп китте. Ник сукбайлар эзәрлекли соң әле бүген Чулпанны? Бүтән бәйләнер кешеләре беткәнме? Тапканнар кешесен! Чулпан, гомумән, ул сәрхушлардан җирәнә. Исләре дә исләре. Кыяфәтләре дә кыяфәтләре. Йөзләренә каравы чиркангыч. Ә иң күңеленә ошамаганы — аңкып торган аракы исе. Шул истән Чулпан укшый ук башлый. Ашказаннары гына түгел, бөтен күңеле төптән кубарыла. Яман хатирәләр күз алдына килеп баса. Үтте инде аның башыннан да. Барып чыккан сәрхуш белән биш ел яшәде. Биш ел! Әйтүе генә ансат... Ун-егерме ел кебек иде ул биш ел. *** Көз иртә килде. Сентябрьдә әле җылы була торган иде. Августның соңгы көннәрендә үк көз үз чыбыркысын шартлата башлаган иде инде. Салкын, пычрак, яңгыр. Чулпан яратмый көзне. Күңелне сагыш белән тутыра бу фасыл. Чулпан исә, сагышлана башласа, нык сагышлана. Күңеле тула, елый башлый. Ә еларлык сәбәпләр шактый. Яхшы иргә эләкмәде ул. Эчәргә ярата торган булып чыкты. Танышкан чакта бер дә алай кебек түгел иде. Баһадир гәүдәле, типсә тимер өзәрлек ир, шул ук вакытта күзләре һәрвакыт елмаеп-көлеп тора, аралашырга ансат, рәхәт кеше. Ошатты аны Чулпан. Бигрәк тә шул һәрвакыт елмаеп торган күзләренә алданды. Рәкыйпкә кияүгә чыгарга ризалашты. Ир инде өйләнергә өлгергән булган. Өйләнергә, хәсрәт тәмен татырга... Зур фаҗига... Бер дә уйламаганда, көтмәгәндә килгән бәла. Хатыны юл хәрәкәтенә очраган. Юл аркылы чыгып барган җиреннән бер исереге машина белән бәрдереп киткән... Рәкыйп әле фаҗига турында сөйләгәч, Чулпан ул хатынны кызганып елап та алган иде. Шул көннән Рәкыйп аның йөрәге түренә кереп утырды да инде. Күрәсең, ирне бик кызгангандыр... Бүген шәһәрдән ярминкәдән кайтып барышы. Җиләк-җимеш, яшелчә саттылар. Базар тулы кеше. Ике көнгә дип киттеләр. Соңга калынса, Чулпан икетуган апаларында куна калырга тиеш иде. Икенче көнне барыбер кире киләсе бит. Сатылып бетмәгән яшелчәләрне сатып бетершсе. Ходай рәхмәте, бик тиз сатып бетерделәр тагы... Өч тә тулмаган иде әле, Чулпан бер әбигә соңгы кәбестәләрен төреп бирде. Җыенып юлга кузгалдылар "Рәкыйпкә көтелмәгән бүләк ясыйм әле. Шатландырыйм. Кайтуына ашарына пешереп куйыйм", — дип уйлады Чулпан. Рәкыйп соңга кадәр эшли, гадәттә. Комбайнда. Урып-җыю вакыты бит. ...Өй капкасы бикле иде. Тик тыштан түгел, ә эчтән. "Сәер... Ник алай соң әле бу? Берәрсе шаярамы? Ә кем булырга мөмкин ул "берәр"се? Беркем булырга тиеш түгел кебек..." Чулпан берни аңлый алмады. Уңлы-суллы бөтерелеп, капка төбендә нәрсә эшләргә белмичә, шактый басып торды. "Дөбердәтергәме соң инде? Шакыргамы? Өйдә кеше булырга тиеш бит. Капка тик торганнан эчтән бикләнә алмый!" Кибетче Суфия апа кайтып бара. Авылда бар яңалык кибеттә була. Бөтен гайбәтне шунда кереп чәйниләр. Чулпан белә: Суфия апага кеше белмәгән серләр таныш. Тик шунысы бар: кычкырып сөйләп йөрми ул аларның берсен дә. Яхшы хатын, акыллы. Берәү булса, кеше серләрен белүгә, шундук уңлы-суллы чәчәр иде. Бәлки, сөйләп йөрмәгәнен белгәнгә күрә сөйлиләрдер дә инде үзенә. — Нишләп басып торасың, кызым? Кертмиләрме әллә? — дип шаярткандай итте ул. Пышылдап кына сорады.