белмәде. Улларым чатнатып, чечен телендә сөйләшәләр иде. Мин моны да казаныш итеп санад...
белмәде. Улларым чатнатып, чечен телендә сөйләшәләр иде. Мин моны да казаныш итеп санадым. Телләр белгән саен байлыгың артыр, диләр бит. Минекеләр татарча, русча, чеченча белүләре белән үзләре дә бик мактана торганнар иде. Тагын берничә елдан мин бу тауларга кабат килермен, елый-елый, ерактагы карлы кыяларга карап ялварырмын дип уйлаган идеммени? Сәяхәтемнең иң аяусызы Грозныйга булган икән. Әйдә, үткәннәргә кайтып киләбез. Алайса син минем хикәятемнең җеп очын буташтыргалап куя торгансыңдыр. *** Таулар иленә мин тәүге тапкыр Рәшит белән арабыз бозылгач, онытылып алу өчен дип кузгалган идем. Ул вакытта егерме яшьлек кызга тулай торак төрмә кебек тоела башлаган иде. Рәнҗетелгән күңел юаныч эзләде, ниндидер бер үзгә ямь тансыклады. Мин югалган мәхәббәтем урынын ни белән булса да тутырырга тиеш идем. Әле бит Саша белән якынаймаган чагым. Авылга – әниләр янына да кайтып күренәсе килми. Минем изге җаннарым сандугачларының канаты каерылганын бик тиз сизеп алырлар иде. Нигә дип әле аларның сак бәхетен өркетеп йөрим, ди. Кызлары бәхетле, шат, тамагы тук, өсте бөтен дип сөенеп яши бирсеннәр. Иптәш дип йөргәннәрем, моның сөмсере коелган, ахрысы, дип, сөенергә ашыкмый торсалар да ярый. Бәлки сөенмәсләр дә иде. Минем бит боеккан, усалланган чагым. Шуңа күрәдер бер гөнаһсыз кешеләргә карата да күңелемдә тигәнәкләр йөртәм бугай. Каядыр югалып торырга кирәк. Минем белән еш кына шулай була: берәр нәрсә хакында өзми-куймый уйлана башласам, көтмәгән җирдән уйлаганым алдыма килә. Профкомга чакырып алдылар. Балаларның җәйге каникуллары алдыннан чакыргач, шунда ук болар мине берәр лагерьга вожатый итеп җибәрмәкчеләрдер инде дип уйладым. Алай түгел икән, киресенчә, үземне ял иттермәкчеләр: «Бик әйбәт юллама бар Төньяк Кавказга. Яшьләр өчен үтергән инде. «42 нче маршрут» буйлап сәяхәт. Алдагы елларда бездән баручылар булды. Бик канәгать кайттылыр. Менә юлламага язылганнар белән танышып кара әле». Таныштым. Рюкзаклар аскан туристларның, тау сыртлары аша үтә торган маршруты, Төньяк Осетиянең башкаласы Орджоникидзедан башланып, Аджария башкаласы Батумига барып чыга икән. Юлның сынаулары байтак буласы, юл азагында Кара диңгез көтә! – Романтика бит, әйеме, Машенька! – дип, минем өчен куанудан кулларын чәбәкләп куйды профком кызы. – Тагын да теләүчеләр бармы соң? – Бар! Нишләп булмасын. Июнь аенда ял итү, гомумән, сирәкләр өлешенә тия торган бәхет инде ул безнең цехта. Ярты еллык планны куып тота торган чор бит. Конвейерлардан ут-ялкын бөркелә торган көннәр. Ә без менә сине җибәрәбез. Ел буе актив булганың өчен бүләклибез дип сана. – Рюкзак асып йөреп караганым юк иде әле. – Анысына исең китмәсен. Юлламада гына язылган ул рюкзаклар. Әйбереңне чемоданга тутыр. Анда ике пункт арасындагы күчештә машиналар туристларны көтеп кенә торалар икән. Күтәренеп йөрисең дә булмас. Сәяхәт итүчеләрнең күбесе хәзер хатын-кызлар бит. Ир-ат курорт-санаторий ишеләрне яратарак төшә. Ә без – хатын-кызлар күп белергә, күпне күрергә телибез. Бу дөрес тә. Кешенең утта янмый, суда батмый торган иң зур байлыгы – хатирәләре, туплаган тәҗрибәсе, белеме түгелмени? Бар, Машенька. Ике дә уйлама, – дип, сүзгә профком анасы булып беткән Мария Алексеевна да кушылды. (Дәвамы бар.)