Бөркет күлəгəсе дə тирбəлми, төлке дə тал яфракларын селкетми...
Бөркет күлəгəсе дə тирбəлми, төлке дə тал яфракларын селкетми... Алайса нигə купты соң əле мондый гауга? Югары оч əтəчлəренə һич тынгы бирмəгəн, очның бөтен тавыкларының кайнар мəхəббəтен үзенə яулаган куш-йодрык кикрикле, дистə ярым урак койрыклы, иң озын ботлы, иң чыдам сулышлы, иң кыдрач, иң көчле сугыш чукмары, Гəрəй-хан кушаматына лаек булган кызгылт йонлы, киң күкрəкле əтəчнең муенын «кых-х» иттелəрме əллə? «Əһə, – диештелəр Гəрəй-ханнан байтак җəбер-җəфа татыган йолкынган каурыйлы, кутырлы кикрикле бик күп аксак, туксак əтəчлəр. – Якынрак барырга да, җайлы чакта катырак кычкырып, гайрəт бетмəгəнлеген исбатлап калырга кирəк! Күрсеннəр кемнең кем икəнен, тавышны тавыклар да ишетеп калсын!» Уңнан да, сулдан да йомылып əтəчлəр чабыша башлады. «Бүгеннəн Югары очта беренчелек миндə!» – дип шауладылар алар, бер-берсенең күзен чукып алырга əзер торып. Түшлəр киерелде, бугазлар бушады. Китте шиклəнү, китте юраулар, фараз кылулар, күрəзəлек, табышмак чишүлəр, талаш көчəйде, шулар һəммəсе күршедəн күршегə, йорттан йортка күчеп, авылның бөтен кош-кортлары пыр тузды. Ишегалларында җим сосып, бодай тулы тагарак белəн сулы ялгашлар арасында тыпыр-тыпыр килеп йөргəн йомры үрдəклəр бакылдады, су ярларына сибелгəн каз көтүлəре каңгылдады, ияк асларындагы катлы-катлы борынгы алкаларын дерелдəтеп күлəгəдəн кояшка голдыр-голдыр күркəлəр кабарынып чыкты... Чыктылар да, койрыкларын җилкəннəр күк киереп: «Кайда? Ни бар?» – дип хəтəр генə арлы-бирле йөренə башладылар. Йорт кошларына ияреп чыпчыклар чыркылдады, күгəрченнəр пыр-пыр кыеклап очып уздылар, куркынган песнəклəр ботактан ботакка сикереште. Кыскасы, бөтен ишегалларында тоташтан тавыш купты, хəвефле кошлар хоры авылның кап уртасындагы пожар каланчасына менеп йоклаган Хəйретдин агайны да уятты. Ул йокы аралаш иреннəрен тəмле чапылдатып чаңның бавын тартып куйды. Бау тукмакны хəрəкəткə китерде һəм чыңлаган көмеш тавыш, Язкилде урамнарын иңлəп, талгын гына таралды. Бер минуттан идарəдəн каланчага шалтыраттылар. — Ни булды? Нигə чаң кагасың? — Ишетмисезмени? — Нəрсəне? — Вəт чукраклар, – дип сукранды тəмам уянып җитеп Хəйретдин агай. – Колакларына чүбек тутырганнар. Кош-корт котырына бит! — Котырса ни? Җəй башы бит, беренче июнь, кычыткан җирлəре бардыр. — Кош-корт юкка котырмый ул. Бер-бер хəл бар монда! Тау астына бүре килмəгəнме? — Былтыргы унбер бүреме?? – Идарəдəгелəрнең шаулап көлүе Хəйретдин агайга да килеп ишетелде. — Көлегез, көл, – диде ул, җəберсенмичə генə. – Кош-кортны акылсыз дип уйламагыз сез! Бер дə юкка шауламыйлар алар! Кош-кортны аны аңлый белергə генə кирəк! — Их, Хəйретдин агай, Хəйретдин агай!... — Хəйретдингə ни булган? Əлү, əлү! Нигə элдегез? Хəйретдингə асылда берни дə булмаган, ята əнə рəхəтлəнеп җилəстə. «Авылда ни бар? Нинди хəвеф-хəтəр килгəн? Нигə кошлар шулай дəррəү аваз сала?» – дип җентеклəп сорарга иде аның исəбе. Тыңламадылар, эх, өлкəннəрнең җан авазларын ишетəме соң хəзерге яшьлəр? Əйе, кош-кортлар рəхəтлəнеп пыр тузды Язкилдедə, ə аларның хуҗалары кайда соң? Нигə бер Хəйретдин агай гына тавышка игътибар итте? Җитмəсə ул да кызу эш өстендə каланчада йокы симертə. Йоклар чакмыни?... Чəчүлəр бетеп, печəнгə төшəргə өлгермəгəн тын ара булса да, авыл халкы кырылып эштə: печəн оны тартучы машина иртəдəн кичкə кадəр тынмый диярлек, чокыр-чакырлардан, ермак-таучыклардан чабылган сусыл кычытканны, витаминлы чүп үлəннəрне туклыклы онга əйлəндереп утыра. Тəмле, хуш исле яшькелт онны («борыныңа төреп тыгарлык!» ди аны Хəйретдин агай!), өч катлы кəгазь капчыкларга тутырып, ферма янындагы складка ташып та торалар. Яшьме син, картмы, пенсионермы-түгелме, барыбер, əгəр аз-маз җегəрең бар икəн, чап, урак белəн ур, рəхим итеп шушы аяз көннəрдə колхозга алты центнер яшел массаңны илтеп тапшыр! Гомуми җыелыш хуплаган идарəнең карары шулай! Ə Язкилдедə идарəнең карары нык, əйдəгез, өмəдəн беркем дə читтə калмасын!
Канал в каталоге Максиметера
4 581 подписчиков · Книги