Әнисенең аны танып: «Динар! Улым! Минем улым!» дип кычкырып җибәрүе могҗиза иде Илгизәр...
Әнисенең аны танып: «Динар! Улым! Минем улым!» дип кычкырып җибәрүе могҗиза иде Илгизәр өчен. Ике дистә ел үткән, үскәнен дә күрмәгән бит. Күңел сиземлеге барлыгына ышанмас та иде, үзенең дә Тәкыяне күргәч тә бөтен булмышы актарылгандай булды. Дөньяга битарафлыгы, тирә-якка салкынлыгы юып алгандай юкка чыкты, йөзе яктырып китте дә, күптән булмаганны: күзенә яшьләре тулды. Министр малае булып үскән, Америкада укып кайткан, бер авырлык күрмәгән заман иркәсе мин-минлек богауларын чишеп, психбольница халаты кигән, ак чәчле, сары йөзле әнисенең җылы кочагына ташланды. Гомерендә тәүге тапкыр сөелде, тәүге тапкыр назлы сүзләр ишетте, тәүге тапкыр «әни» сүзен әйтте. Беренче тапкыр үзен тулы бәхетле итеп сизде. Нәрсә турында сөйләшергә дә белмәделәр, бер-берсен кочакларыннан ычкындыра алмый катып калдылар. – Улым! Динарым! Мин бит сантый түгел! Ышанасыңмы миңа? Әнә шул даруларын биреп башымны исәнгерәтәләр! Алып кит мине моннан! Алып кит, зинһар! Якты дөньяны сагындым! Әй, көттем сине! Барыбер бер килерсең дип ышанып көттем... – Әни! – Илгизәр яшьләрен тыймады. – Алып китәм, хәзер сорыйм. Өйгә алып кайтсам, Фина апа куып чыгармас әле. Син аны белмисең инде. Ул мине карап үстерде. Минем ул гаиләгә ничек килеп эләккәнне Фина апа белми булмас. Әйдә, җыена тор, хәзер сорыйм. – Юк, юк, җыясы әйберем юк! Калмыйм синнән! Куркам, дару бирерләр дә, син куркырсың алып китәргә. Әйдә бергә сорыйбыз! Бәләкәй чагындагы кебек, Фина белән тиз аңлашты Илгизәр. Финаның Радикка да ачуы күп иде. Барын да сөйләде, яшермәде. Әнисе вакыты-вакыты белән ялгышып, онытылып китсә дә, хәле көннән-көн яхшырды. Илгизәргә гел Динар дип дәште, яныннан җибәрмәде. Егетнең үзенең дә Тургайга барасы килми иде әлегә. Бердән, Илүзәдән кыенсынса, икенчедән, Бикмурзинны да, нигәдер Линарны да күрәсе килми иде. Әнисен дәваханәдән алып чыгуын сер итеп озак саклый алмаячагын да аңлый. Ләкин бу тыныч кебек, рәхәт кебек көннәрне озаграк сузасы килә. Үзенең ничек дөньяга килүе турында сорашырга ниятләп, берничә тапкыр сүз башлап карады. Әнисе, башын түбән иеп, эндәшмәс булды. Бары тик: «Сине миннән тартып алдылар, улым. Сине сагынып көне-төне өзгәләнүемне сантыйлыкка чыгарып, психбольницага озаттылар. Аннан чыгармадылар, күпме сорасам да», – дип кенә аңлатты. Аның ул вакытны искә аласы килмәгәнен Илгизәр аңлады. Линар турында сөйләп карады. Ләкин әнисе тагын бер баласы барлыгын хәтерли алмады, бу хәбәрне якын да китермәде, кабул итәргә дә теләмәде. «Димәк, авырган ул, нигәдер Линарның барлыгын оныткан бит. Минем дөньяга килгән көнем турында да сөйләми. Дәваларга, тынычлыкта яшәтергә иде әнине», – дип уйлый Илгизәр. Үзен үзе танымый. Мондый нечкә.хисләр белән күптән янганы юк, әнисеннән наз көткән чаклары бик ерак бала чагында калып онытылган. Әнисен күргәч, әлегә кадәр ябык торган тәрәзәләр ачылдымыни: сөйләшәсе, елмаясы, көләсе килә, якын кешесенә ярдәм итәсе килә. Илгизәр әлегә кадәр дөньяда бер якын кешесез, ялгызы яшәвен аңлады. «Менә ничек икән ул кадерле кешең булу, аның турында кайгыртасы килү. Ярату...» Яңа хис аның бар булмышын биләп алды. Күптән инде үз кабыгына бикләнгән Илгизәрне Фина да танымады, егетнең үзгәрүе өй эченә сулыш өрде, хатынның йөзенә дә яшәү чаткысы кунды. – Синең Тургайда эшләрең бетмәгәндер. Калсын монда әниең. Мин аның янында булырмын, курыкма, – диде ул беркөнне Илгизәрнең үрсәләнүен күреп. – Үзем белән алып китәргә куркам. Анда – Бикмурзин. Анда – Линар. Аларны күрсә, әнинең тынычлыгы югалыр, Фина апа. Мин озак тормыйм авылда. *** Ниһаять, Филария көткән көн җитте. Мәчетне ачарга район үзәгеннән, өлкәдән зур түрәләр килде. Авылда да бик әзерләнделәр. Гайнуллин йөгереп кенә йөрде. «Рәшит Шамилевич киләчәк! Ул бит депутат булачак кеше!» – дип бармагын югары чөеп, зур түрә исемен Аллаһы исемен әйткән кебек кат-кат кабатлады Гайнуллин. Ул мәчет ачу вакыйгасына шулкадәр мәгънә биреп әзерләнде, бөтен дөньясын онытты, яңадан яши башлаган кебек кыланды. Өйдәге эшләр, мал-туар, бер мәлгә онытылып, Филария карамагына күчте. Соңгы вакытларда еш кына: «Нәкъ