ата-аналарыннан ярдәм ала алмауларына үпкәләп, кул кушырып утырмыйча, үзләренчә үч алып...
ата-аналарыннан ярдәм ала алмауларына үпкәләп, кул кушырып утырмыйча, үзләренчә үч алып, акча эшләмәкче булганнар. Нишлисең инде?! Хәзерге заманда андый ерткычлар белән эш итү бик зур саклык сорый. Чөнки алар үзләрен диңгез акулалары кебек хис итәләр. Син аз гына ялгышлык эшләп кырыйга талпынсаң да, алар сине йоталар. Әйе, йотарлар шул! Шулай да алардан куркып тормаска кирәк. Дөньяда һәр зыянның нинди дә булса уңай ягы бар. Моны күрә һәм куллана белергә генә кирәк. Мансурны уйларыннан аның янына килеп утырган Габидуллин бүлде. – Нинди серең бар? Тагын миңа нинди бәлаләр тагарга җыенасың? – дип сорады Габидуллин, үтеп керерлек итеп Мансурга текәлеп. – Әйбәт сорау! Аңлавымча, сез минем нигә чакырганымны белеп килдегез. Шуның өчен дә, вакытыгызны алып, юкны бушка аударып утырасым килми. Миндә сезнең сиксәненче еллар азагындагы партия взнослары астыртын эше турындагы документларның копияләре бар. Мин ул документларны сезгә каршы бик тиз генә ходка җибәрә алам. – Әй бала-чага! – Габидуллин Мансурга көлемсерәп карады да, утырган урындыгын сындырырлык итеп, бөтен гәүдәсен рәхәтләндереп артка таба киерелдерде. – Балакаем, ул еллар кайда калды инде?! Ул партия взнослары хәзер кемгә кирәк? Мин сине юньлерәк нәрсә, малай турында берәр хәбәр әйтергә чакырдыңмы икән дип уйлаган идем. Ә партия чорлары инде тарихка гына кереп калды. Алай да яхшы яктан түгел, ә кире яктан! – диде ул Мансурга горур гына.– Милициядә эшләгәч, әз генә булса да газета яки телевизорга күз сал. Әз генә булса да хөкүмәтебезнең нинди сәясәт белән яшәгәнен аңларга тырышырсың. «Элеккеге партия эшчесе шул. Кешенең күңеленә үтеп кереп, аны үзенең сүзләренә инандыра белә», – дип уйлады Мансур, үзеннән көләргә җыенганын күреп. – Әйе, сезнең сүзләрегез белән мин тулысынча килешәм. Ләкин сүз әле ул взнослар турында гына бармый. Ә башка нәрсәләр хакында! Шушы взносларга бәйләнгән ике үлем турында. Шушы партия взносларының астыртын эше өскә калкып чыкмасын өчен, башта обком ревизоры һәм менә инде хәзер шул ревизорның үлемен тикшерүче егетнең фаҗигасе сезнең катнашыгыздан башка гына булган дип әйтмәкче буласызмы әллә? – Минем монда ни катнашым бар? Ул вакытларда бик зур тавыш чыккан иде. Ничек инде обкомның ревизоры, эчеп исереп, суга батып үлә?! Шулай бер тавышланып алдылар да аның турында бик тиз оныттылар. Чөнки аннан башка да һәркемнең үз кайгысы җитәрлек иде. Ә бүгенге көндә үлгән тикшерүче егет үзе тәртип саклау урынында яшьләр белән сугышкан. Монда кем гаепле икәнен, теге үтерүчене тапмаганга күрә, ачыклап бетермәгәннәр. Табарлар! Ул әнисенә бер генә бала булган. – Менә шулай шул. Әнисенә бер бала! Сез шул турыда да уйламагансыз. Хәзер әнисе авырта, аңа ярдәм итүче дә юк. Көнен көнгә ялгап кына яши. Ә ревизорның кызы? Әгәр ата-анасы ярдәм итсә, ул да башка кызлар кебек киенеп-ясанып машинада йөрер иде. Анасы пенсиядә, күпме генә акча ала инде ул?! – диде Мансур Габидуллинга, тел төбен аңлатырга тырышып. – Минем нәрсә сөйләгәнне аңлыйсыздыр дип уйлыйм! – Мансур Габидуллинның һаман кирегә сукалаганына ачуы килә башлады. – Син һаман үзеңнекен сөйләп торасың. Уйла минем нәрсә әйткәнне! – Ничек миңа яла ягып, үзегезнең эшләп бетермәгән эшегезне минем сырттан ябарга тырышуыгызны аңлыйм. Ләкин ул барып чыкмас! – Ялгышасыз! Бу эшләрнең беренчесе инде күптән ябык. Ә икенчесен сезнең тырышлык белән озак тотмаслар. Кемне дә булса гаепләрләр. Әмма аларның үлемендә сез гаепле! Мин шуның өчен сезне монда чакырдым да инде. Бүген минем үземнең принципларга каршы килеп, сезнең белән сөйләшәсем килгән иде. Тагын бер мәртәбә әйтәм: бу ике үлемгә дә сез гаепле! Менә сезгә гаепле икәнегезне исбатлый торган отчётның копиясе. Бу документларны сез үтергән яшь тикшерүче Самат әзерләгән. Ә чын документларның кайдалыгын белмим. Кая яшергәндер ул аларны, беркем дә белми, – диде Мансур, аңа карап.