кирәк шул, дип уйлады ул. Аннан папканы, кабат әйбәтләп төреп, урынына алып куйды.
кирәк шул, дип уйлады ул. Аннан папканы, кабат әйбәтләп төреп, урынына алып куйды. Икенче көнне Мансур, үзләренең бүлекләренә кереп, Иван Васильевичка Казанга барып кайтырга кирәклеген әйтеп, командировкага китте. Казанда турыдан-туры Фёдор Кузьмич янына кереп, кабат Саматның һәм ревизорның эше папкаларын сорап алды. Ревизор папкасындагы фотоларны Сәриянекеләр белән чагыштырды. Алар икесе дә бертөрле. Шул ук машина батып яткан ерганак һәм аларда төшергән тәгәрмәч эзләре. Мәетне яру актында һәрбер орган әйбәтләп тасвирланган. Бер урында да кешенең суга батып үлгәнлеге әйтелми. Ашказанында әле эшкәртелеп бетәргә өлгермәгән күп күләмдә аракы. Ялангач килеш төшерелгән фотода мәетнең кайбер урыннарында кан сауган таплары һәм муенында беленер-беленмәс кенә бау эзе күренеп тора. Бу турыда актта бернинди дә язу юк. Мансур боларның барысының да копияләрен үзенә алды. Саматны, яшьләр арасында исерек килеш сугыш оештырып, үзен чәнчеп үтергәннәр, дип язганнар. Ә мәетне яру акты бөтенләй башка нәрсә сөйли. Аның да муенында беленер-беленмәс кенә бау эзе һәм ашказанында эшкәртелеп бетмәгән аракы табылган. Йөрәгендә һәм үпкәсендә күп күләмдә оешкан кан. Фотода йөрәгенә ике кабырга арасыннан ясалган яра түгәрәкләнеп тора. Ярадан кан тышкы якка акмаган да кебек. Мәет яткан җирдә кан табы әз генә күренә. Мансур уйлавынча, Саматны башта миңгерәүләтеп, авызына аракы коялар. Буып үтереп, балалар мәйданчыгына ыргыткач, аркасына ниндидер түгәрәк очлы әйбер белән кадыйлар. Бу эш вакыты узу сәбәпле ябылган. Мансур, җыелган фактларын берләштереп, прокурордан әлеге ябылган эшләрне яңадан ачуын сорады. Ләкин аңа, бу эшләрнең вакытлары чыгып, инде күп вакыт узганлыктан, кире кактылар. Мансур бу докуметларның барысын да бер папкага җыйды да, әйбәтләп төреп, кабат әнисенә алып кайтып, шкаф астына тыгып куйды. Беркөнне, инде караңгы төшеп, шәһәрдән авылына кайтып килгәндә, Мансурны чит ил маркалы джип туктатты. Аннан озын гына буйлы урта яшьләрдәге бер кеше чыкты. – Мансур, без синең белән әллә кайчан булып узган вакыйгаларны онытырга тиеш идек. Ә син аларны искә алып, яңадан кузгатмакчы буласың. Сезнең абый белән ул турыда нәрсә язылган иде? Исеңә төшер әле! Онытсаң, мин сиңа ярдәм итәм. Кем дә кем бу сөйләшүне беренче боза, шул кеше юкка чыгарга тиеш. Ә менә син, ул вакыйгаларны кабат актарып, прокурорга гариза яздың. Ләкин алар кире кактылар. Һәм дөрес тә эшләделәр. Ә сиңа, сүзеңдә тора алмавың өчен, җавап бирергә туры килер. – Кәрим, без сезнең белән берни дә язышмадык! Әйе, яздым ул нәрсәне. Чөнки абыең бу вакыйгаларда гаепле түгел иде. Монда син гаепле! Синең нәфесең аркасында ике кеше юк. Абыең, аларны аңлап, акча биргән. Ә син, ул акчаларны талап, аларны үтергәнсең! – Мансур, Кәримгә сиздерми генә, диктофонын җибәрде. – Әйе, алар аңгыра булганга мин гаеплемени? Бушлай акча күргәч, башлары китте. Ревизорга әйтәм, әйдә юабыз, дим. Әйдә, ди. Мин эчмим, үзең күпме эчәсең, шулхәтле алабыз, ди. Ул миңа акча бирде дә, мин өч шешә аракы алып чыктым. Әйберләрне артка куйган кебек, арт яктан аның муенына басып, аңын югалттырдым һәм авызына ике шешә аракы койдым. Аннан, беләккә бау сузып, беләк белән бугазына бастым гына. Эз дә юк, бер өч минуттан кеше дә юк. Соңыннан акчаларын алдым да күлгә алып барып ыргыттым. Үзем ашыгам, җитмәсә, машина батты. Юлга чыгуга, кафега кереп, милициягә шалтыраттым. Ә икенчесе белән авыррак булды. Алар абый белән бик каты талаштылар. Абый әйтә, мин аңа ул сораган акчаны бирдем, ди. Димәк, аны юлда талаганнар да үтереп ташлаганнар. Минем монда банк юк, ди. Тегесе кычкыра, мин сезне утыртам, ди. Кычкырыштылар-кычкырыштылар да, соңыннан ул аңа акча бирде инде. Аннан соң абый: «Кайтарып куй!» – ди миңа. Ярар, дим. Аны үзем белән рәттән утырттым да, кайтабыз. Мин эчтән генә уйлыйм, күпме акча! Бер кибет янында туктадым да, хатын ашау әйберләре алырга кушты дип, кибеткә кереп әйберләр алдым һәм, арткы утыргычка утырып, әйберләрне урнаштырам. Үзем аны сөйләштерәм һәм, ул сизмәгәндә генә, муенындагы ноктага басып, аңын югалттырам,