төрмәгә озатты. Хәер, монда үзеңне гаепләү кирәкмидер. Монда, Нәзирә әйтмешли, төбенәрә...
төрмәгә озатты. Хәер, монда үзеңне гаепләү кирәкмидер. Монда, Нәзирә әйтмешли, төбенәрәк төшеп карарга кирәк булгандыр. Ул бит, үзенең рамкасыннан чыга алмыйча, эшләргә тиешле эшен генә башкарды. Наилне шушы һәлакәткә китергән кешеләр күләгәдә калып, закон буенча бернинди дә эзәрлекләүләр күрмиләр. Монда, чыннан да, Фирүзә гаепледер. Теге вакытта чыгарылыш кичәсендә ул урамга гына чыгып керде, ә Фирүзә инде Наил белән бии иде. Димәк, ул анда нинди дә булса ымсыну уяткан, һәм Наил, аны үзенеке итү өчен, бөтен көчен куеп тырыша башлаган. Ә тырышулары аны, кеше бәхетенә үрелдереп, үз-үзен юкка чыгартты. «Ярар инде, авыр туфрагы җиңел булсын! Аның алдында гаепләрем булса, Ходаем мине кичерсен инде!» Мансур Фирүзә янында бөянең өстәмә торбасыннан ургылып чыккан су ташкынына әзрәк карап торды да китәргә ашыкты. – Фирүзә, син, бәлки, Николай белән кайтырсың? Минем үзебезнең фермага барасы бар иде. – Юк, Николайның монда эшләре күп әле! Миңа да кайтырга кирәк. Минем уйлавымча, быел бу бөягә балык җибәрергә кирәк. Халык, ял иткәндә, кармак белән утырсын. Аннан соң, аска табаракмы йә суның җәелгән җирендәме, җәй көне су коеныр өчен бәләкәй генә бассейн ясап куярга иде. Аңа күп чыгым китмәс, бөлмәбез әле! – Бик әйбәт булыр! Кешенең күңелен күрү рәхмәте белән кайта. Хәзерге безнең бу буталчык заманда кеше рәхмәте синең өстенлегеңне, аның сиңа булган ышанычын арттыра. Халык ышанычын яулау – аны үзең артыңнан ияртү, – диде Мансур, сузылып киткән Макар тавына карап. Яңгырдан соң ул бөтенләй яшәреп калган. Аның сырты буйлап үскән, әле яфракларын чыгарырга өлгермәгән агачлар алдына гүя яшел палас җәеп куйганнар. – Дөрес әйтәсең, Мансур, аның өчен әле безгә күп эшләргә кирәк! Әмма артка таба юл юк! Әгәр без таптанып кына калсак та, безне изеп китәчәкләр! – Фирүзә, капыл гына борылып, Мансурның иреннәреннән үбеп алды. – Мансурым минем, без хәзер синең белән бергә, таптатырга ирек куймабыз! – Ул, аны култыклап алып, башын иңенә салды. Мансур, Фирүзәне контор янында калдырып, үзенең хуҗалыгына ашыкты. Кичә бер фермада нигәдер сөтләре кимегән иде. Бернинди сәбәп тә юк шикелле. Нәрсәдер бар инде, тик торганда сөт кимеми. Фермага килеп керүгә, Мансур, машинасыннан төшеп, сыерлар торагына юнәлде. Сыерларның алларында азыклары бар, әмма ләкин ашарга атлыгып тормыйлар. Тамаклары тук дисәң, алар ятып тормыйлар. Борыннары белән азыкны бер яктан икенче якка актаралар. Димәк, боларга нәрсәдер өстәмәгәннәр яисә азыклары начар сыйфатлы. Ул шунда сыерлар астын чистартып йөрүчене туктатып сорады. – Илһам абый, нигә сыерлар ашамый? Нәрсә дә булса биреп бетермәдегезме? – Иптәш директор, әйбәтләп карагыз! Фуражлары бармы? Таба алмассыз! Чөнки элегрәк ферма мөдире фуражны әз-әзләп кенә урлап сата иде, ә хәзер тракторы белән сата, – диде хайван караучы, сүгенеп. – Ул, урлап, кесәсен калынайта, ә без хезмәт хаксыз утырачакбыз! Нигә тоталар шундыйларны? – Ә нигә тотасыз? Сез барыгыз да бөтенесе өчен дә җавап бирәсез. Сөт ашатмау аркасында кимегән икән, димәк, барыгыз да гаепле. Гаепле икән, югалган сөт өчен премия алмыйсыз! Мансурның болай да төшкән күңеленә бу вакыйга таш булып утырды. Әгәр хәзер бу хәлне Фирүзә белә икән, аңа оят булачак. Органнарда эшләгән башы белән фермасында фураж урлата. Мансур төшке аш вакытында фермадагы бөтен эшчеләрне җыйды. Аңарчы, тегермән складына барып, соңгы мәртәбә кабул ителгән фуражның накладноен алды. Язуда күренгәнчә, әле фураж тагын ике көнгә җитәргә тиеш. Ә фермада инде ул юк. Болай булса сыерлар тагын ике көн фуражсыз торачаклар. Барысы да җыелып беткәч, ул ферма мөдирен уртага чыгарып бастырды. – Син, Ризван абый, шушы коллектив каршында җавап бир әле! Нинди намус белән иптәшләрең кесәсенә кердең? Алар, сине туйдыру өчен, әче таңнан фермага йөгерәләрме? Кыскасы, син хәзер иптәшләрең каршында кайда ничек фураж сатканыңы сөйлә һәм бүген үк фуражыңны фермага кайтарып куй! Аннан соң, бу айда бушка эшләячәксең һәм еллык премияңне калдырасың. Ә эшчеләрең, синең фураж урлаганыңны белә торып туктатмаганнары өчен, айлык