Немец илбасарларын үз өннəрендə тончыктыру өчен алга омтылган совет гаскəрлəре инде Гер...
Немец илбасарларын үз өннəрендə тончыктыру өчен алга омтылган совет гаскəрлəре инде Германия чигенə якынлашты. Һөҗүм вакытында авыр яраланып, озак кына госпитальдə дəваланганнан соң, Шаһинурга инвалидлык биреп, хəрби хезмəттəн азат итəргə уйлаганнар иде, əмма ул инде дүрт еллап авыр фронт юлын үткəннəн соң, җиңүне барлык солдатлар белəн бергə каршыларга телəде. Аны үзе дəваланган госпитальдə санитар итеп калдырдылар. Лəкин биредə кулга корал тотып сугышмаса да, хезмəт итү бер дə җиңел түгел иде. Ярый сугыш озакка бармады, Җиңү көнен Польша җирендə каршыладылар. Шулай да госпитальдə хезмəт иткəндə ул тагын яраланды, сул аягы ике урыннан чəрдəклəнгəн иде. Туган якларына җəй урталарында аяк басты. Фронттан язган хатларына Миңсылуыннан җавап булмагач, хафага калган иде ул. Сугыш чорын белмəссең, бəлки, аңа берəр куркыныч хəбəр барып ирешкəндер. Аз булдымыни хəбəрсез югалды яки батырларча һəлак булды дигəн кешелəрнең исəн булып чыгулары. Лəкин күршелəре Бибисарадан хат килгəч, барын да аңлады. Бүген инде ятимлəнеп калган, ихатасын чүп баскан, тəрəзəлəргə аркылы такта сугылган (аларын Сабир пыялаларына зыян килмəсен дип кагып киткəн иде), бер якка кыйшая төшкəн салам түбəле өйнең капка төбенə килеп җитү белəн йөрəк яралары яңадан яңарып китте. Канкойгыч сугыш юлларын үтеп кайткан ир түзə алмады, капка баганасын кочаклап үксеп елап җибəрде. Шуның өчен кан түктеме ул? Шуның өчен кеше ышанмастай авырлыкларны җиңеп, утлы фронт юлларын үтеп, исəн кайттымы? Кайда соң дөреслек? Язмыш нигə шулкадəр рəхимсез булды соң аның кадерлелəре өчен? Көянтə-чилəген иңбашына салып, суга барырга чыккан Бибисара хəрби киемдəге, култык таяклы кешенең Миңсылулар капкасы төбендə багана кочаклап торганын күреп, туктап калды. Чилəклəрен җиргə ташлап, йөгереп килсə, үксеп елаган Шаһинурны танып, аптырап китте. "Ии... Шаһинур күрше, син түгелме соң? Исəн-сау кайттыңмы?" – диде ул, ирнең белəгеннəн тотып. Шаһинур нидер əйтер хəлдə түгел иде. Ул арада алар янына күрше-күлəн дə җыелып өлгерде. Фронттан исəн кайткан һəр яугирне авылда көтеп алалар бит, ул көн авыл өчен бəйрəмгə əйлəнə. Алар арасында хатыны Миңсылу белəн улы Сабир да булса, Шаһинур өчен нинди бəйрəм булыр иде дə бит! Авылдашлары аның хəлен аңлый да соң, тик нишлəсеннəр, тынычландырырлык сүзлəрне табу җиңел түгел шул. Ул арада аны һəркайсы үзенə чакыра башлады. "Əйдə, үзебезгə, яшьти, хəзинəдə бары белəн сөйлəшеп чəй эчəрбез, без фронтовиклар бит", – диде үзе дə күптəн түгел генə яу кырыннан кайткан Касыйм. Шаһинур каршы килмəде, аңа иярде. Шаһинур өстəлгə биштəрендəге бер түгəрəк икмəген, бераз шикəрен, балык консервын чыгарып куйды, бер табак ярып пешерелгəн бəрəңге белəн акмай да өстəлде. Байлар табыны диярсең! Касыймның хатыны Əминə каяндыр бер чирек əчегəн бал алып кергəч, күңеллəре бөтенлəй күтəрелеп китте. Шулай итеп, яугирлəр төне буе фронтта күргəн-белгəннəре турында гəп корды. Сүзлəр исə бер төн түгел, ун төн сөйлəшсəң дə бетəрлек түгел иде. – Исəн-имин əйлəнеп кайттык, күтəрербез əле авылны, төзəтербез җимереклəрне, – диде аерым бер дəрт белəн Касыйм. – Əйе, яшьти, исəн булсак, җимертеп эшлəрбез əле, – диде Шаһинур, аның сүзлəрен җөплəп. Тик тыштан шулай дисə дə, күңеле бер дə тыныч түгел шул. Бу хакта уйлаганчы Миңсылуны ничек тə төрмəдəн чыгару хəстəре борчый аны. Туган ил азатлыгы өчен бар сəламəтлеген югалткан фронтовикны югарыдагы җитəкчелəр аңламаслар микəнни? Аңларга тиешлəр. Миңсылуны, һичшиксез, вакытыннан элек азат итү өчен бар көчен салачак ул. Ничек итеп тагын бер ел көтеп яшəсен ди аны? Əле аягының да төзəлеп җиткəне юк, хатын-кыз тəрбиясе кирəк бит аңа. Улы Сабир да армия хезмəтендə. Солдат анасы төрмəдə утыргач, ничек була инде ул? ...Икенче көнне үз өенең ишеген ачып кергəч, йөрəге тагын əрни башлады. Буш өй аеруча шыксыз иде. Ярый, уйларын сизгəн кебек күршесе Бибисара килеп керде. Шаһинур аны түргə узарга чакырып, үзе өстəл янындагы бердəнбер урындыкка утырды.